Πουλιά
Περισσότερα από 300 είδη, στον σημαντικότερο υγρότοπο της Ελλάδας
Το σύμπλεγμα υγροτόπων του Αμβρακικού Κόλπου αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους υγρότοπους της νότιας Ευρώπης. Αποτελεί Υγρότοπο Διεθνούς Σημασίας σύμφωνα με τη Σύμβαση Ramsar, δηλαδή στον Αμβρακικό απαντούν υδρόβια πουλιά σε τόσο μεγάλους αριθμούς ώστε οι πληθυσμοί τους να θεωρούνται σημαντικοί σε διεθνές επίπεδο. Ο Αμβρακικός Κόλπος έχει χαρακτηριστεί ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), του ευρωπαϊκού δικτύου προστατευόμενων περιοχών Natura 2000, για 34 είδη πουλιών.
Στον Αμβρακικό συναντώνται οι εκτενέστεροι καλαμιώνες και αλμυρόβαλτοι της Ελλάδας. Ο καλαμιώνας της Ροδιάς, που βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα του Αμβρακικού Κόλπου, είναι ο μεγαλύτερος της χώρας (περίπου 30 τ.χλμ.) και φιλοξενεί αναπαραγόμενους πληθυσμούς της Βαλτόπαπιας (Aythya nyroca), του Γκισαριού (Aythya ferina), του Ήταυρου (Botaurus stellaris), καθώς και αποικίες ερωδιών εθνικής σημασίας.
Υγρότοπος Ramsar Διεθνούς Σημασίας
Ο Αμβρακικός φιλοξενεί τακτικά πάνω από 120.000 διαχειμάζοντα υδρόβια πουλιά
Ο Αμβρακικός περιλαμβάνει το μεγαλύτερο σύστημα λιμνοθαλασσών της Ελλάδας. Αυτές οι λιμνοθάλασσες αποτελούν τόπο αναπαραγωγής μίας από τις παλαιότερες αποικίες Αργυροπελεκάνου, για την οποία η ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ υλοποίησε το 1984 το πρώτο μακροχρόνιο πρόγραμμα παρακολούθησης και προστασίας στην περιοχή. Οι συγκρούσεις μεταξύ των Αργυροπελεκάνων και των τοπικών ψαράδων έχουν μειωθεί με την πάροδο των χρόνων, χάρη στις μακροχρόνιες προσπάθειες ενημέρωσης – ευαισθητοποίησης των Περιβαλλοντικών Οργανώσεων, καθώς και της τοπικής Μονάδας Διαχείρισης. Το εναέριο δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί απειλή για την ορνιθοπανίδα της περιοχής και κάθε χρόνο καταγράφονται αρκετά περιστατικά θανάτωσης εξαιτίας πρόσκρουσης.
Η περιοχή αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους υγρότοπους της Ελλάδας για την αναπαραγωγή, τη μετανάστευση και τη διαχείμαση υδρόβιων, παρυδάτιων, αρπακτικών και στρουθιόμορφων πουλιών. Ορισμένα είδη παγκόσμιου ενδιαφέροντος για διατήρηση που έχουν καταγραφεί στην περιοχή είναι η Λαγγόνα, ο Θαλασσαετός, ο Βασιλαετός, ο Στικταετός, το Κιρκινέζι και το Διπλομπεκάτσινο. Στα σημαντικά αναπαραγόμενα είδη περιλαμβάνεται ο Λευκοτσικνιάς, ο Κρυπτοτσικνιάς, ο Νυχτοκόρακας, ο Πορφυροτσικνιάς, ο Μικροτσικνιάς, η Χαλκόκοτα, η Χουλιαρομύτα, ο Λευκός Πελαργός, ο Καλαμοκανάς, η Πετροτουρλίδα, το Νεροχελίδονο, το Ποταμογλάρονο, το Νανογλάρονο, το Χειμωνογλάρονο και το Γελογλάρονο.
Διαχειμάζοντα είδη που έχουν καταγραφεί σε μεγάλους αριθμούς στον Αμβρακικό είναι ο Κορμοράνος, ο Αργυροτσικνιάς, η Χουλιαρομύτα, η Βαρβάρα, το Σφυριχτάρι, ο Καπακλής, το Κιρκίρι, η Ψαλίδα, το Γκισάρι, ο Θαλασσοπρίστης, η Φαλαρίδα το Σκουφοβουτηχτάρι, το Μαυροβουτηχτάρι, η Λασποσκαλίδρα, ο Κοκκινοσκέλης, η Καλημάνα, καθώς και ο Τσίφτης και ο Ψαλιδιάρης.
Η άσκηση και θήρας αλλά και η λαθροθηρία αποτελούν σοβαρή απειλή για την ορνιθοπανίδα του Αμβρακικού. Η λαθροθηρία είναι διαδεδομένη στην περιοχή και το κυνήγι επιτρέπεται ακόμα και εντός του πυρήνα του Αμβρακικού, παρά τις συνεχείς προσπάθειες της Ελληνικής ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ Εταιρείας για την απαγόρευσή του. Ο υγρότοπος είναι εξαιρετικά εκτενής και η αποτελεσματική φύλαξη είναι πρακτικά ανύπαρκτη. Ως εκ τούτου, τα περιστατικά λαθροθηρίας αποτελούν δυστυχώς συχνό φαινόμενο, προκαλώντας σημαντική όχληση στα υδρόβια πουλιά.
Οι ανθρωπογενείς δραστηριότητες στην περιοχή κατά τις τελευταίες δεκαετίες, έχουν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τη φύση και τα οικοσυστήματα. Η δημιουργία φραγμάτων, η καναλοποίηση ποταμών και η εκτροπή των ποταμών έχει μειώσει τα φερτά υλικά και ιζήματα, με αποτέλεσμα να παρατηρείται σημαντική διάβρωση στις νησίδες αναπαραγωγής, στα αναχώματα και στην ακτογραμμή, μειώνοντας τα διαθέσιμα ενδιαιτήματα για πολλά υδρόβια πουλιά, συμπεριλαμβανομένου του Αργυροπελεκάνου.
Το κυνήγι, τόσο το νόμιμο όσο και το παράνομο, επηρεάζει την περιοχή εδώ και δεκαετίες. Η λαθροθηρία είναι γνωστό ότι είναι ιδιαίτερα συχνή, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, ακόμη και κατά την αναπαραγωγική περίοδο. Σχετικά πρόσφατες υπουργικές αποφάσεις επέτρεψαν το κυνήγι σε περιοχές εντός του πυρήνα του Εθνικού Πάρκου, κατακερματίζοντας την προστατευόμενη περιοχή και αποδυναμώνοντας τον χαρακτήρα της ως καταφύγιο διαχείμασης για υδρόβια πουλιά που επισκέπτονται την περιοχή.
Το εναέριο δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί σημαντική αιτία θνησιμότητας για τα υδρόβια πουλιά -ιδίως για τους Αργυροπελεκάνους- πολλά από τα οποία βρίσκονται νεκρά κάθε χρόνο εξαιτίας πρόσκρουσης στα καλώδια.
Η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της στη διαθεσιμότητα γλυκού νερού αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά τα αναπαραγόμενα υδρόβια πουλιά. Η αυξανόμενη ζήτηση γλυκού νερού για άρδευση και τα πιο θερμά καλοκαίρια αναμένεται να μειώσουν τα διαθέσιμα ενδιαιτήματα αναπαραγωγής στους καλαμιώνες του Αμβρακικού.
Amvrakikos Alliance partners
