Βενθικό ενδιαίτημα
Πεδία ροδόλιθων
Ο ροδόλιθος είναι ένας μορφότυπος κοραλλιγενών σχηματισμών που μοιάζει με μικρά, διακλαδιζόμενα οζίδια ή βότσαλα κόκκινου, μωβ ή ροζ χρώματος. Οι ροδόλιθοι αποτελούν βιογενή συσσωματώματα από είδη φωτοσυνθετικών φυκών, όπως τα Lithothamnion corallioides και Phymatolithon calcareum. Σχηματίζονται και αναπτύσσονται σε στρώματα, καθώς προσλαμβάνουν ανθρακικό ασβέστιο από το νερό, και φτάνουν σε μεγέθη που κυμαίνονται από μερικά χιλιοστά έως μερικά εκατοστά. Αυτή είναι μια αργή διαδικασία, καθώς ο ρυθμός ανάπτυξής τους είναι πολύ χαμηλός (0,4 έως 1 χιλιοστ. / έτος). Μία περιοχή του πυθμένα που χαρακτηρίζεται από αφθονία ροδόλιθων, αναφέρεται συνήθως ως «πεδίο ροδόλιθων». Οι ροδόλιθοι συναντώνται κυρίως σε λασπώδεις / αμμώδεις πυθμένες και έχουν καταγραφεί σε ποικίλα ρηχά περιβάλλοντα, παγκοσμίως, όπως στον Κόλπο του Μεξικού, τη Βραζιλία, τη Μεσόγειο Θάλασσα, το Μεγάλο Κοραλλιογενή Ύφαλο, τη Μαλαισία και τα νησιά Γκαλαπάγκος. Αν και τα πεδία ροδόλιθων συναντώνται σε πολύ ρηχές περιοχές στα τροπικά ύδατα, στη Μεσόγειο Θάλασσα σχηματίζονται στη μεσοφωτική ζώνη (σε βάθη μεταξύ 30-100 μέτρων) λόγω του αυξημένου ποσοστού ακτινοβολίας (φωτοσυνθετικά ενεργή ακτινοβολία, PAR) που φτάνει στον πυθμένα.
Τα πεδία ροδόλιθων δεσμεύουν άνθρακα και υποστηρίζουν τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, παρέχοντας σημαντικά πεδία αναπαραγωγής, τροφής και καταφυγίου
Η χαρτογράφηση των ενδιαιτημάτων του θαλάσσιου πυθμένα έχει καταστεί ολοένα και πιο σημαντική για την καλύτερη κατανόηση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και την επαρκή αξιολόγηση των ευάλωτων ενδιαιτημάτων. Οι υδροακουστικές / ηχοβολιστικές μέθοδοι αποτελούν το πιο αξιόπιστο και ευρέως εφαρμόσιμο μέσο για τη αποτύπωση και την παρακολούθηση των χαρακτηριστικών (υφή) του θαλάσσιου πυθμένα και, κατά συνέπεια, της έκτασης των ενδιαιτημάτων σε υψηλή χωρική ανάλυση. Οι ροδόλιθοι και τα πεδία ροδόλιθων προσφέρουν σημαντικές οικολογικές υπηρεσίες, καθώς λειτουργούν ως «μπλε άνθρακας» δεσμεύοντας και αποθηκεύοντας το ατμοσφαιρικό CO2. Αποτελούν επίσης ζωτικό τμήμα του θαλάσσιου οικοσυστήματος, καθώς λειτουργούν ως χώροι αναπαραγωγής και τροφοληψίας και παρέχουν καταφύγιο σε έναν μεγάλο αριθμό θαλάσσιων ειδών, ψαριών, ασπόνδυλων, καρκινοειδών και μαλακίων.
Οι ροδόλιθοι και οι κοραλλιγενείς σχηματισμοί έχουν χαμηλή ανθεκτικότητα και, κατά συνέπεια, είναι πολύ ευάλωτοι σε ανθρωπογενείς δραστηριότητες, όπως η αλιεία/βυθοκόρηση, η αγκυροβόληση, η ρύπανση και οι έμμεσες επιπτώσεις των χωροκατακτητικών ειδών. Στο Αιγαίο Πέλαγος και ιδιαίτερα στο Πλατώ των Κυκλάδων, τα υπάρχοντα δεδομένα δείχνουν ότι αυτά τα οικοσυστήματα βρίσκονται κυρίως σε νερά βαθύτερα των 40 μέτρων. Το πεδίο αποτελείται από μεγάλου μεγέθους (20-30 εκ.) ροδόλιθους υψηλής χωρικής πυκνότητας και έχει αναπτυχθεί σε μαλακό πυθμένα που συνίσταται κυρίως από αμμοιλύ. Το πεδίο βρέθηκε σε βάθη μεταξύ 10 και 25 μέτρων, καλύπτοντας μια έκταση μεγαλύτερη από 3,5 τετρ.χιλιομέτρων.
Η χωρική κατανομή του πεδίου υποδηλώνει έντονα ότι η παρουσία του αναμένεται να είναι πιο εκτεταμένη στον δυτικό Αμβρακικό Κόλπο. Η γνώση της σύνθεσης των ειδών, των κύριων μορφολογικών χαρακτηριστικών του, της αναλογίας των ζωντανών θαλλών και των φυσικών / ανθρωπογενών πιέσεων είναι απαραίτητη για την προστασία και τη διαχείριση αυτού του πολύ σημαντικού οικοσυστήματος που βρίσκεται στην είσοδο ενός οικολογικά ευαίσθητου κόλπου, όπως αυτός του Αμβρακικού.